Data Center คืออะไร? ทำไมจึงเป็นตลาดก่อสร้างที่เติบโตอย่างรวดเร็ว

ในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกภาคส่วน ความต้องการโครงสร้างพื้นฐานสำหรับจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลจึงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น Cloud Computing, Artificial Intelligence (AI), Internet of Things (IoT) หรือบริการออนไลน์ต่าง ๆ ล้วนต้องพึ่งพาระบบที่สามารถจัดการข้อมูลจำนวนมหาศาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่อยู่เบื้องหลังเทคโนโลยีเหล่านี้คือ Data Center หรือศูนย์ข้อมูล ซึ่งมีบทบาทในการสนับสนุนการทำงานของระบบดิจิทัลให้มีความต่อเนื่อง ปลอดภัย และเชื่อถือได้

1. Data Center คืออะไร?

Data Center คือ อาคารหรือศูนย์ข้อมูลที่ได้รับการออกแบบเป็นพิเศษเพื่อรองรับการติดตั้งและใช้งานอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศ (IT Infrastructure) ประกอบด้วย

• Server หรือเครื่องแม่ข่าย
• ระบบจัดเก็บข้อมูล (Storage Systems)
• อุปกรณ์เครือข่าย (Network Equipment)
• ระบบสื่อสารและรับส่งข้อมูล

เป้าหมายสำคัญของ Data Center คือ การจัดเตรียมสภาพแวดล้อมที่มีความมั่นคง ปลอดภัย และมีความน่าเชื่อถือสูง เพื่อรองรับการทำงานของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่อาจต้องให้บริการอย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง

2. Data Center แตกต่างจากอาคารทั่วไปอย่างไร?

แม้ลักษณะภายนอกของ Data Center อาจคล้ายคลึงกับอาคารสำนักงานหรือโรงงานอุตสาหกรรม แต่ข้อกำหนดด้านวิศวกรรมและการใช้งานมีความซับซ้อนสูงกว่าอาคารทั่วไปในหลายด้าน

การออกแบบและก่อสร้าง Data Center จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการทำงานร่วมกันของระบบประกอบอาคารที่สำคัญ เพื่อลดความเสี่ยงต่อการหยุดชะงักของระบบและปกป้องอุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศ

ระบบไฟฟ้า (Electrical Systems)

ระบบไฟฟ้าเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่สุดของ Data Center เนื่องจากอุปกรณ์ IT ต้องการแหล่งจ่ายไฟฟ้าที่มีความมั่นคงและต่อเนื่อง

ระบบไฟฟ้าอาจต้องออกแบบให้มีระบบสำรองหลายระดับ (Redundancy) ตามข้อกำหนดของโครงการ เช่น ระบบสำรองไฟฟ้า UPS และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง เพื่อรองรับกรณีเกิดความผิดปกติของระบบจ่ายไฟฟ้าหลัก

ระบบทำความเย็น (Cooling Systems)

Server และอุปกรณ์ IT สร้างความร้อนอย่างต่อเนื่องระหว่างการทำงาน หากไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้อย่างเหมาะสม อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพและความน่าเชื่อถือของระบบ

Data Center จึงต้องมีระบบทำความเย็นที่ได้รับการออกแบบให้มีประสิทธิภาพและมีความน่าเชื่อถือ โดยพิจารณาทั้งการจัดการความร้อน การใช้พลังงาน ระบบสำรอง และความสะดวกในการบำรุงรักษา

ระบบป้องกันอัคคีภัย (Fire Protection Systems)

การป้องกันอัคคีภัยของ Data Center ต้องคำนึงถึงทั้งความปลอดภัยของบุคลากรและการป้องกันความเสียหายต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ระบบที่นำมาใช้อาจรวมถึงระบบตรวจจับเพลิงไหม้และระบบดับเพลิงด้วยสารสะอาด (Clean Agent Fire Suppression) ซึ่งสามารถดับเพลิงได้โดยไม่ทิ้งสารตกค้างบนอุปกรณ์ ทั้งนี้ การเลือกระบบต้องเป็นไปตามลักษณะพื้นที่และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ระบบรักษาความปลอดภัย (Security Systems)

Data Center จำเป็นต้องมีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวด เพื่อป้องกันการเข้าถึงพื้นที่และระบบโดยไม่ได้รับอนุญาต

มาตรการด้านความปลอดภัยทางกายภาพอาจประกอบด้วยระบบควบคุมการเข้าออก กล้องวงจรปิด การแบ่งพื้นที่จำกัดสิทธิ์ และระบบเฝ้าระวัง

ขณะเดียวกัน ความปลอดภัยทางไซเบอร์ก็มีความสำคัญต่อการดำเนินงานของ Data Center โดยเกี่ยวข้องกับการออกแบบระบบ IT การป้องกันเครือข่าย และนโยบายด้านความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน

3. มาตรฐานสากลสำหรับ Data Center

การออกแบบและพัฒนา Data Center มักอ้างอิงมาตรฐานและแนวทางสากลที่ได้รับการยอมรับ เช่น

• Uptime Institute Tier Standard
• ANSI/TIA-942
• ISO/IEC 22237

มาตรฐานเหล่านี้ครอบคลุมข้อกำหนดด้านต่าง ๆ ของโครงสร้างพื้นฐานศูนย์ข้อมูล ทั้งระดับความพร้อมใช้งาน (Availability) ความน่าเชื่อถือ การออกแบบอาคาร และระบบวิศวกรรมสนับสนุน

การเลือกใช้มาตรฐานและระดับข้อกำหนดที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการดำเนินงาน ความต้องการด้านประสิทธิภาพ และแนวทางการรับรองมาตรฐานของแต่ละโครงการ

4. แนวโน้มการลงทุนและตลาดก่อสร้าง Data Center

การเติบโตของ AI, Cloud Computing และเศรษฐกิจดิจิทัล เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้ความต้องการพื้นที่ Data Center เพิ่มสูงขึ้น

หลายประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย ได้รับความสนใจจากผู้ให้บริการ Cloud และนักลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ส่งผลให้เกิดโอกาสในการพัฒนาโครงการ Data Center ใหม่ ๆ

แนวโน้มดังกล่าวยังสร้างความต้องการด้านวิศวกรรมเฉพาะทาง ระบบไฟฟ้าและเครื่องกล งานก่อสร้าง และบริการที่ปรึกษาบริหารโครงการ

Data Center จึงเป็นหนึ่งในกลุ่มตลาดที่มีความสำคัญเพิ่มขึ้นสำหรับอุตสาหกรรมก่อสร้างและวิศวกรรม

5. บทบาทของ Project Management และ Construction Management

การพัฒนา Data Center จำเป็นต้องอาศัยการประสานงานอย่างใกล้ชิดระหว่างวิศวกรหลากหลายสาขา ผู้รับเหมาเฉพาะทาง ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการ

การบริหารโครงการ (Project Management: PM) และการบริหารงานก่อสร้าง (Construction Management: CM) จึงมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการดำเนินโครงการให้บรรลุตามเป้าหมาย

ขอบเขตการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่

• การวางแผนและบริหารระยะเวลาโครงการ: กำหนดแผนงานก่อสร้าง ระยะเวลาดำเนินการ และเป้าหมายสำคัญของแต่ละช่วงงาน
• การประสานงานระหว่างสาขาวิชาชีพ: บูรณาการงานสถาปัตยกรรม โครงสร้าง ระบบไฟฟ้า ระบบเครื่องกล และโครงสร้างพื้นฐานด้าน IT
• การควบคุมคุณภาพ: ติดตามและตรวจสอบคุณภาพงานก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบ ข้อกำหนด และมาตรฐานของโครงการ
• การบริหารต้นทุนและสัญญา: สนับสนุนการควบคุมงบประมาณ การจัดซื้อจัดจ้าง และการบริหารสัญญา
• การบริหารความเสี่ยง: วิเคราะห์และติดตามความเสี่ยงด้านเทคนิค ระยะเวลา การจัดหาอุปกรณ์ และการก่อสร้าง
• การประสานงานทดสอบและส่งมอบระบบ: สนับสนุนการประสานงานทดสอบระบบ การทดสอบการทำงานร่วมกันของระบบ และการเตรียมความพร้อมก่อนส่งมอบ

การดำเนินงานเหล่านี้มีความสำคัญเป็นพิเศษสำหรับโครงการที่ต้องให้ความสำคัญกับความน่าเชื่อถือของระบบ การทำงานร่วมกันของระบบประกอบอาคาร และความต่อเนื่องในการให้บริการ

6. มุมมองจาก ONE-M

การเติบโตของ AI, Cloud Computing และบริการดิจิทัล ทำให้ Data Center กลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญมากขึ้นต่อเศรษฐกิจยุคใหม่

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของโครงการ Data Center ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการก่อสร้างอาคารเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยการบูรณาการระบบวิศวกรรม การประสานงานระหว่างผู้เกี่ยวข้อง การบริหารความเสี่ยง และการวางแผนดำเนินโครงการอย่างเป็นระบบ

บริษัท วันแมเนจเม้นท์ จำกัด (ONE-M) ตระหนักถึงความสำคัญของการบริหารโครงการและการบริหารงานก่อสร้างอย่างมืออาชีพ เพื่อรองรับความซับซ้อนของโครงการก่อสร้างในยุคปัจจุบัน

ด้วยแนวทางการวางแผนอย่างเป็นระบบ การประสานงานระหว่างสาขาวิชาชีพ การบริหารคุณภาพ และการควบคุมโครงการ ONE-M มุ่งมั่นสนับสนุนผู้พัฒนาโครงการให้สามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และบรรลุเป้าหมายด้านคุณภาพ เวลา และต้นทุน